Menu

Contacteer ons
03 755 67 48

Gewoon... enkele leuke weetjes

Het is vakantie... komkommertijd.
We houden ons nieuwsrubriekje wat luchtig met enkele leuke weetjes waarvan de herkomst terug te zoeken is in ons verleden...
Geniet ervan !
 
De kluts kwijtraken.
(Van zijn stuk gebracht, niet meer weten wat te doen).
 
Wat is in vredesnaam een kluts en hoe kan je hem/haar dan kwijtraken zullen velen zich afvragen.
In het Diets of Middelnederlands betekende een "cluts" een vierkant beslagen houtblokje of stok.
Wanneer men toen "zijn kluts kwijt was" betekende dat eigenlijk dat men het vierkante houtje of de stok kwijt was waarop de uiteengerafelde
wol gewikkeld werd alvorens te spinnen. Liet men de kluts uit de hand vallen, dan kon men beginnen zoeken...
 
Konkelfoezen met elkaar.
(samenzweren, iets bedisselen, onverstaanbaar maar zichtbaar met elkaar praten)
 
De kluts was ook wel gekend onder de naam "spinrokken" of "konkel". Spinsters die samenwerkten "konkelfoesden".
 
Mansarde.
(zolderkamertje of kleine ruimte onder de pannen)
 
De Franse architect François Mansarde (1598-1666) was een van de beroemdste architecten van zijn tijd tijdens de Lodewijk IV stijl.
Hij tekende het Mansardedak, waarbij het dak niet van goot tot nok in één vlak werd doorgetrokken, maar in twee platte vlakken die
in een stompe hoek samenkomen.
Zulk een "gebroken" dak werd een "comble à la Mansard" genoemd en een kamertje dat pal onder zulk dak lag was een
"mansardekamer".
 
Engeltjes.
 
Tijdens de Middeleeuwen waren engelen steeds mannelijk. De laatmiddeleeuwse schilders echter stelden hen graag voor met
meisjesachtige trekjes. Nog later kwamen ze in de kunst uitsluitend voor als kinderhoofdjes met een begeleidend vleugeltje,
wellicht begon men in het artistieke milieu zelf te twijfelen of engeltjes dan wel mannelijk of vrouwelijk waren. Zelfs in de kerk hield
men zich met deze "problematiek" bezig. Er werden tal van concilies gehouden met de vraag of het nu jongetjes of meisjes waren,
maar ook de clerus bereikte geen consensus. Laten we iedereen maar een persoonlijke interpretatie en ondertussen "een" of "het"
engeltje zeggen....
 
Witte bruidsjurk.
 
Reeds in de Angelsaksische tijd huwde men in een witte jurk. Maar tot en met de 18de eeuw waren het bv. in Engeland voornamelijk
de arme bruidjes die in sober wit naar het altaar gingen. De bruid verklaarde daarmee dat ze geen bruidsschat of -eigendommen
meebracht in het huwelijk en dat haar echtgenoot ook niet verantwoordelijk kon zijn voor haar eventuele schulden. De kleur van de
maagdelijkheid was blauw. Rijkere bruidjes huwden dan ook in het blauw.
 
Hannekesnest.
(rommelhoop, een familie met kopzorgen en problemen)
 
Er zijn verschillende verklaringen te vinden voor deze uitdrukking.
Zoals op de vroegere boerderijen een "hennen"- of "hanennest" in het stro.
Of een eksternest vol met rommel die hier en daar gestolen werd. Een ekster word immers in bepaalde streken ook een "Anneke",
een "Janneke" of "Nen Hannek" genoemd.
Maar de leukste vind ik deze : rond 1710 kwamen landarbeiders of loonwerkers uit Westfalen naar Nederland om te helpen hooien. Deze
mannen stonden bekend als lompe kerels. In de schuren waar zij meestal in het hooi sliepen, stalden zij hun bezittingen uit rondom hun
slaapzak zodat het meestal nogal snel een echt "hannekesnest" werd.
 
Zo beu als koude pap.
(genoeg van iets hebben)
 
Welke pap ??? Deze pap bestond uit een dikke brij van in water gekookte boekweit. Afgekoeld in aarden schotels was het resultaat een
lichtgrijze substantie die er niet echt smakelijk uitzag. Iemand die honger had kon een paar lepels uitscheppen en aanlengen met nog
meer water of een beetje melk. Voedzaam was dit voedsel wel, maar ook smakeloos. Wanneer men dagenlang niets anders dan deze
brij moest eten dan werd je dit uiteraard "zo beu als koude pap".
 
De kop van Jut.
(slachtoffer zijn)
 
Hendrik Jut was een jonge Nederlander die samen met zijn vrouw een gruwelijke moord pleegde op een dienstmeid en haar mevrouw.
Na deze laffe daad vluchtte het moordenaarskoppel naar de Verenigde Staten en nog later naar Zuid Afrika. Na drie jaar kwamen ze terug
naar Nederland omdat ze niet konden wennen in deze vreemde landen. In een dronken bui verklapte Jut zijn geheim. Het echtpaar werd
aangehouden en veroordeeld op 29 april 1876 tot levenslange opsluiting. De doodstraf was immers nog niet zo lang geleden afgeschaft (1870).
De mensen eisten echter een zwaardere straf...
Een handige kermisexploitant maakte van de woede van de massa handig gebruik door hen uit te nodigen hun woede en kracht bot te vieren
op zijn krachtmachine met hamer, die hij de naam "kop van Jut" noemde. Het werd een gigantisch succes.
Hendrik Jut stierd op 27 jarige leeftijd in de gevangenis van Leeuwarden.
Er komt nog een "pikant" staartje aan dit verhaal... Het hoofd van Hendrik Jut werd tot in 1969 op sterk water bewaard in het museum van
Groningen. Vele jaren later wilde men af van dit macabere curiosum en gaf men orders het hoofd te cremeren. In 1989 dook het echter
terug op : het was al deze jaren bewaard gebleven in een achterkamertje van het Leyenburgziekenhuis in Den Haag......
 
Op de lappen gaan.
(uitgaan, veel gaan drinken)
 
In het Diets of Middelnederlands was een lip een "lippe" of "leppe" (zoals nu ook nog in vele Waaslandse gemeentes de uitspraak is).
"Labberen" of "lebberen" zijn de verouderde termen voor "slurpen" en "likken" die dan weer terugslaan op drinken....
 
(al deze weetjes vonden we terug in "het beste uit De Frut" GVA.)
 
Nog een leuke afsluiter is dit verhaal uit 'De Klok van het Land van Waes" van 5 maart 1871.
 
"5 meert 1871.
Te Maurfield (Ohio), Vereenigde-Staten mag een getrouwd man in een herberg geen drank gebruiken, tenzy voorzien van een briefje
zyner vrouw aen den herbergier in dezen vorm 'Hierby magtig ik u, mynen echtgenoot zooveel drank te geven als hy verlangt, verdragen
en betalen kan.' ".......
 
.......... heeft u zelf ook nog zulke leuke of interessante weetjes ? Stuur ze ons door, wie weet gebruiken we jullie "weetjes"
volgende komkommertijd ?
Gewoon... enkele leuke weetjes
 
Terug naar het nieuwsoverzicht
Back to Top